1. Devletler Tarihi: et-Taberî

Tam adı Ebû Ca’fer Muhammed b. Cerîr b. Yezîd el-Âmülî et-Taberî el-Bağdâdî (ö. 310/923). Taberistan’da, Âmul şehrinde dünyaya geldi. Hiç evlenmemiş, Ebû Cafer künyesi ile meşhur olmuştur. Küçük yaşlarda ilme merak salan Taberî, rüyasında kendisinin âlim olacağını gören babasının da desteğini alarak Rey, Bağdat, Basra ve Kûfe gibi şehirlerde eğitim aldı. Yaklaşık iki yıl süren seyahatinin sonunda Bağdat’a geri döndü. Burada dönemin önemli hocalarından Arap dili, edebiyatı ve kıraat dersleri aldı. Bir süre sonra bu defa Mısır’a gitmek üzere Bağdat’tan ayrılıp, Suriye, Beyrut, Füstat gibi şehirlerde ilim öğrenmeye devam etti. 870 yılında Bağdat’a kesin olarak döndü. Bağdat’ta Abbasi halifesi Muktefî Billâh’ın da desteğini alarak birçok eser telif etti, talebeler yetiştirdi. 923 yılında Bağdat’ta vefat etti. Tefsir, fıkıh ve hadise dair eserleri olan Taberî’nin en önemli eseri Târihü’l-Mülûk ve’l-Ümem başlığını taşıyan, ancak kaynaklarda Târih-i Taberî ismiyle şöhret kazanmış büyük tarihidir. Taberî, Câmi’u’l-Beyân adlı meşhur tefsirini bitirir bitirmez (903) bu eserine başlayıp 916’da eserini tamamlamıştır. Eser, tarihin tanımının yapıldığı meşhur bir ’Mukaddime’yi takiben en eski devir peygamber ve hükümdar tarihleri ile başlar. Daha sonra sırasıyla Sasanî devri tarihi, Peygamber ve Dört Halife devri tarihi, Emeviler tarihi ve Abbasiler tarihi gibi bölümlere ayrılmış, 915 senesi olayları ile son bulmuştur. Yazıldıktan sonra birçok tarihçiyi etkileyen esere zeyiller yazılmış, böylece daha geniş bir tarihî dönemi kapsamasına zemin hazırlanmıştır. Taberî, eserindeki bilgileri sözlü ve yazılı kaynaklardan almış, bunları herhangi bir tenkit süzgecinden geçirmeksizin olduğu gibi metnine dahil etmiştir. Eserin orijinal olmasını sağlayan en önemli unsur budur. Eser, birçok tarihçiyi derinden etkilemiştir. Öyle ki İbn Miskeveyh, Ebu’l-Ferec İbnü’l-Cevzî, İbnü’l-Esîr, İbn Kesîr ve İbn Haldun gibi tanınmış tarihçiler, eserlerinde Taberî Tarihi’ni esas almaktan, hatta yer yer onu özetlemekten kaçınmamışlardır. Aynı zamanda bir hukukçu olan Taberî, fakihler arasındaki ihtilafları konu edinen İhtilâfü’l-fukahâ isimli eserinde Hanbelî mezhep mensuplarının tepkisini de çekmiştir. Taberî fıkıh alanındaki otoritesi sebebiyle kendi adıyla da anılan Cerîriyye adıyla anılan fakat daha sonra izleyicileri kalmayarak kaybolan mezhebin de imamı olup müçtehit derecesinde bir fakihtir. Yazdığı Câmi’u’l-beyân ’an te’vîli âyi’l-Kur’ân isimli tefsiri sebebiyle “îmâmü’l-müfessirîn” (müfessirlerin imamı) olarak meşhur olduğu gibi, tarih alanında yazdığı Târîhu’l-ümem ve’l-mülûk ve Zeylü’l-müzeyyel gibi eserleri sebebiyle de “şeyheü’l-müverrihîn” (tarihçilerin şeyhi) adıyla meşhur olmuştur.

Mukaddime

Telif hakları sebebiyle içerik yayınlanamamaktadır.

Tanrı Dostu İbrahim (as) ve Onun Çağında Yaşayan Acem Hükümdarları

Telif hakları sebebiyle içerik yayınlanamamaktadır.

İskender

Telif hakları sebebiyle içerik yayınlanamamaktadır.

Ünlü İskender Seddinin Yapılması Hikâyesi

Telif hakları sebebiyle içerik yayınlanamamaktadır.

İskender’in Hızır ve İlyas’lar (a.s.) ile Karanlıklar Ülkesindeki Hikâyesi

Telif hakları sebebiyle içerik yayınlanamamaktadır.