2. Hz. Muhammed’in İmparator Heraklius’a İkinci Mektubu

9 (630) yılında Hz. Peygamber İmparator Heraklius’a ikinci bir mektup gönderdi. Heraklius’un büyük bir ordu hazırladığı haberi üzerine, 30.000 kişilik büyük bir ordunun başında Tebük’e kadar gelen Hz. Peygamber, Bizans ordusunun çekilmiş olduğunu görünce Heraklius’a Dihye b. Halîfe’yi elçi olarak gönderdi. Bu mektupta imparatora İslâm’a girme, cizye ödeme veya savaş alternatifleri teklif edilmekte, bunun yanında hiç olmazsa halkından İslâm’ı seçecek olanlara engel olmaması istenmekteydi. Mektup şöyledir:

“Allah’ın elçisi Muhammed’den Bizans İmparatoruna,

Seni İslâm’a girmeye dâvet ediyorum. İslâm’ı kabul edersen Müslümanların sahip olduğu haklara sen de sahip olur, onların sorumlu olduğu şeylerden sen de sorumlu olursun. Eğer İslâm’a girmeyi kabul etmezsen cizye ödersin. Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: “Kendilerine Kitap verilenlerden Allah’a ve âhiret gününe inanmayan, Allâh ve elçisinin haram kıldığını haram saymayan ve hak dini kendine din edinmeyen kimselerle size boyun eğerek elleriyle cizye verinceye kadar savaşın” (Kur’ân 9: 29). Bu tekliflerimi kabul etmezsen halkın (fellâhîn) İslâm’a girmelerine veya cizye ödemelerine engel olma.”

Mektubu alan Heraklius’un dinî ve askerî çevresiyle istişare ettikten sonra Hz. Peygamber’e, Tenuhlu Hıristiyan bir Arap’ı, bir mektup ve bir miktar dinarla birlikte elçi olarak gönderdi. Elçi Müslümanlar tarafından ağırlandı ve kendisine hediye verildi.

Ebû Ubeyd, Kitâbü’l-Emvâl, s. 345; Muhammed Hamidullah 1965. el-Vesâiku’s-siyâsiyye, Beyrut, s. 111–114. 
Çeviren: Abdülkerim Özaydın – Casim Avcı