6. Kişi Ölür ve Geride Asabesi Olmazsa: eş-Şeybânî

Muhammed, Ebû Hanîfe’den şöyle nakletti: Bir adam ölür, ve geride asabe bırakmazsa hala ve teyzesini bırakırsa teyzesi üçte iki, halası üçte bir alır. Medine ehli şöyle dedi: O ikisine de bir şey verilmez. Terekenin tamamı Müslümanlara verilmek üzere beytü’l-mala verilir. İmam Muhammed şöyle dedi: Siz bu rivâyeti Zeyd b. Sabitten de naklediyorsunuz. Sizin görüşünüze aykırı olarak çok sayıda haber vardır. Muhammed b. el-Hasen dedi: İbnü’d-Dahdâh geride vâris bırakmayarak öldü. Resûlullah da terekeyi Ebû Lübâbe b. Abdülmünzir’e verdi. O, mûrisin kız kardeşinin oğluydu. Medine ehli bu rivayeti nasıl almaz. Bu hadis bizde bulunmaktadır ve Medine ehli tarafından rivayet edilmiştir. Abdurrahman b. Ebi’z-Zinâd’a sorduk ki, ki o ferâizi en iyi bilenlerdendir. O şöyle dedi: Biz bu hadisi rivayet ettik, anladık fakat onu almıyoruz. O’na denildi ki: Bu sizin aleyhinize Peygamber (sav)’in bu konuda sizin görüşünüze aykırı uygulamasının olduğunun delilidir. Muhammed dedi ki: Peygamber (sav) şöyle dedi: Ben mirasçısı olmayanın mirasçısıyım, o’nun yerine diyetini öderim. Dayı da mirasçısı olmayanın mirasçısıdır, onun yerine diyetini öder.

Süfyan b. Uyeyne, Abdullah b. Tavus’tan babası yoluyla Peygamber (sav)’in şöyle dediğini nakletti: Ben mevlâsı olmayanın mevlâsıyım. Dayı da mirasçısı olmayanın mirasçısıdır.

eş-Şeybânî, Muhammed; b. Hasan b. Ferkad el-Hanefî, Ebû Abdullah Muhammed (v. 189/805) 1964. el-Hucce alâ ehli’l-medîne, Beyrut, Vizâretü’l-Maârif, C. IV, s. 196–198, 205–209, 230–235. 
Çeviren: Abdurrahman Yazıcı - Reşadet Ahmadov